نماز در نهج البلاغه
در
نهجالبلاغه چنین آمده است «خداوند بندگان مؤمن را با نمازها و
زکاتها و روزههای دشوار از کبر و خودبینی محافظت و حراست میکند به
پیکر آنان آرامش میبخشد، به دیدگان آنان فروتنی میدهد، نفس آنان
را رام میسازد، دلهای آنان را افتادگی میآموزد و خودپسندی را از
آنان دور میکند».
به
خاطر نقش الگویی که حضرت علی(ع) در زندگی اکثر اقشار جامعه دارد و
سخنانی که حضرت علی(ع) در این زمینه داشتند به پارهای از سخنان
آن حضرت دربارة نماز با توجه به نهجالبلاغه میپردازیم.
1- نقش اساسی نماز و اهتمام به نماز
حضرت علی(ع) ضمن تأکید بر امر نماز، از عوامل سقوط دوزخیان نخواندن نماز برمیشمرد و میفرماید:
«تعاهدوا
امر الصلاة و حافظوا علیها و استکثروا منها و تقربوا بها فانها «کانت
علی المؤمنین کتاباً موقوتاً» الا تسمعون الی جواب اهل النار حین
سئلوا: «ما سئلکم فی سقر؟ قالوا: لم نک من المصلین.» و انها لتحت
الذنوب حت الورق و تطلقها. اطلاق الربق و شبهها رسول الله - صلی
الله علیه و آله و سلم - بالحمة تکون علی باب الرجل فهو یغتسل
منها فی الیوم واللیلة خمس مرات فما عسی ان یبقی علیه من الدرن»
1
«مردم! نماز را برعهده گیرید و
آن را حفظ کنید، زیاد نماز بخوانید و با نماز خود را به خدا نزدیک
کنید. نماز فریضة واجبی است که در وقتهای خاص بر مؤمنان واجب
گردیده است. آیا به پاسخ دوزخیان گوش فرا نمیدهید آن هنگام که از
آنها پرسیدند: چه چیز شما را به دوزخ کشانده است؟ گفتند: ما از
نمازگزاران نبودیم. همانا نماز! گناهان را چونان برگهای پاییزی فرو
میریزد و غل و زنجیر گناهان را از گردنها میگشاید. پیامبر اسلام(ص)
نماز را به چشمه آب گرمی که بر درِ سرای مردی جریان داشته باشد
تشبیه کرد. اگر روزی پنج بار خود را در آن شستشو دهد، هرگز چرک و
آلودگی در بدن او نماند.»
به حضرت علی(ع) عرض شد: نظر شما درباره کسی که نماز نمیخواند چیست؟ آن حضرت فرمودند: کافر است. 2
بر
اهتمام به نماز نوجوانان نیز تأکید فراوانی شده است: «عملوا
صبیانکم الصلوة و خذوهم بها اذا بلغوا الحلم» 3 به کودکان نماز
بیاموزید و آن را به هنگام بلوغ بر ترک نماز مؤاخذه کنید.
«اذا
عقل الغلام و قرا شیئاً من القران علم الصلوة» 4 «هرگاه پسربچه
به حد رشد برسد و مقداری از قرآن را بخواند، باید به او نماز آموخته
شود».
نماز
را در وقت خودش به جای آر، نه این که در بیکاری زودتر از وقتش
بخوانی و به هنگام درگیری و کار، آن را تأخیر بیندازی و بدان که
تمام کردار خوبت در گرو نماز است

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
پی نوشت ها :
1 - المعجم المفهرس نهجالبلاغه، خطبه 199، ترجمه محمد دشتی، کاظم محمدی
2 - کنزالعمال، ج 8، ص 13، ح 2165
3 - شرح غرر و دررالکلم، ج 4، ص 363
4 - دعائم الاسلام، ج 1، ص 193
5 - شرح نهجالبلاغه خویی، خطبه 110
6 - المعجم المفهرس نهجالبلاغه، حکمت 136، محمد دشتی، کاظم محمدی
7 - المعجم المفهرس نهجالبلاغه، خطبه 131، محمد دشتی، کاظم محمدی
8 - المعجم المفهرس نهجالبلاغه، نامه 27، محمد دشتی، کاظم محمدی
9 - المعجم المفهرس نهجالبلاغه، خطبه 199، محمد دشتی، کاظم محمدی
10 - شرح نهجالبلاغه خویی، ج، ص 206، نامه 192
11 - شرح نهجالبلاغه خویی، حکمت 252
12 - شرح نهجالبلاغه خویی، نامه 27
13 - شرح نهجالبلاغه خویی، ج 5، ص 16
14 - معجم المفهرس نهجالبلاغه، حکمت 299، محمد دشتی، کاظم محمدی